Nieuwe coalitie trapt in Zwolle op de rem, maar rijdt dezelfde route
De nieuwe coalitie van Pro, VVD, ChristenUnie, D66 en CDA wil Zwolle de komende jaren vooral met een rustiger tempo door grote veranderingen loodsen. In het coalitieakkoord ‘Bouwen op Zwolse kracht’ beloven de vijf partijen meer aandacht voor draagkracht, participatie en uitvoerbaarheid. Van een grote koersbreuk is op de belangrijkste politieke dossiers geen sprake.
Dat is vooral te zien bij parkeren, de autoluwe binnenstad, de zero-emissiezone, het azc in De Tippe, woningbouw, afval en de bezuinigingen in zorg en ondersteuning. De toon wordt voorzichtiger en het tempo gaat op sommige plekken omlaag, maar de grote lijnen uit de afgelopen jaren blijven grotendeels overeind.
Geen betaald parkeren buiten huidige zones
De vijf partijen erkennen in het akkoord dat het tempo van ingezette veranderingen de afgelopen jaren soms te hoog lag voor inwoners en ondernemers. Plannen moeten realistischer worden uitgevoerd en beter aansluiten bij wat de stad kan dragen. Ook belooft de coalitie duidelijker te maken wat participatie wel en niet betekent, welke invloed inwoners hebben en wat er met hun inbreng gebeurt.
Die nieuwe toon komt vooral terug bij dossiers waar de afgelopen jaren veel weerstand ontstond. Bij parkeren wordt het tempo aangepast. Voor parkeergarage Noordereiland wordt nadrukkelijk gekeken naar een gefaseerde aanpak van sloop en herontwikkeling.
Ook wordt het straatparkeren op de bolwerken niet afgebouwd. Het gaat dan onder meer om de Eekwal, het Ter Pelkwijkpark, het Nahuysplein en de Badhuiswal. Verder komt er deze periode geen betaald of vergunningparkeren in woongebieden buiten de huidige parkeerzones, zoals Stadshagen, Ittersum, Berkum, Aa-landen en Westenholte.
Binnenstad blijft richting groen, autoluw en zero-emissie
Tegelijk blijft de hoofdlijn bij parkeren overeind. De coalitie houdt vast aan de Parkeerstrategie 2040, de Nota Parkeren en de ontwikkeling van mobiliteitshubs. Het aantal parkeerplekken moet de komende jaren groeien van ruim 3000 naar ongeveer 6000, vooral in centrumhubs.
Ook blijft het uitgangspunt dat de binnenstad stap voor stap autoluwer wordt. De bolwerken gelden daarbij niet langer als onderdeel van de autoluwe binnenstad. Verdere stappen rond straatparkeren worden pas gezet na evaluatie.
Ook bij de zero-emissiezone kiest de coalitie niet voor afstel. Zwolle blijft zich voorbereiden op de wettelijke verplichting in 2030. Wel wordt de mogelijkheid van ontheffingen voor bepaalde ondernemers verlengd van 2028 tot 2030. Daarmee krijgen zij meer tijd voor de overstap naar zero-emissie.
Geen wijziging van koers rond azc De Tippe
Ook het azc in De Tippe blijft onderdeel van de plannen. De coalitie wil genoeg opvangplekken realiseren om te voldoen aan de wettelijke taakstelling. Daarnaast gaat het stadsbestuur met de gemeenteraad in gesprek over het proces voor aanvullende opvanglocaties.
Over De Tippe staat in het akkoord dat de capaciteit voor vluchtelingen daar mogelijk kan worden verminderd als Zwolle aan de taakstelling voldoet en er aanvullende plekken beschikbaar zijn. Ook kunnen dan andere doelgroepen op de locatie een plek krijgen.
De coalitie koppelt opvang nadrukkelijk aan meedoen. In het akkoord staat dat sterker wordt ingezet op ‘meedoen vanaf dag één’. Statushouders moeten zo snel mogelijk kunnen meedoen, aan het werk kunnen en een bestaan kunnen opbouwen. Daarbij gaat het onder meer om taalonderwijs, participatie, onderwijs voor kinderen en begeleiding naar werk.
Minimaal 4400 woningen erbij
Op het gebied van woningbouw blijft de ambitie hoog. De coalitie wil minimaal 4400 woningen toevoegen en onderzoekt mogelijkheden om meer en sneller te bouwen. Zachte plannen voor 7000 woningen moeten sneller worden omgezet in concrete bouwplannen.
Ook komen er 400 extra studenten-, jongeren- en starterswoningen in de goedkope en betaalbare prijsklasse. Een deel daarvan bestaat uit geclusterde jongerenwoningen voor jongeren die begeleiding nodig hebben.
Daarmee wil de coalitie doorstroming op gang brengen voor mensen die nu nog beschermd wonen. Het idee is dat zij vaker zelfstandig of in een lichtere woonvorm kunnen wonen, met begeleiding dichtbij of apart geregeld. Als voorbeeld noemt de coalitie community wonen.
Voor uitbreiding kijkt het nieuwe stadsbestuur nadrukkelijk naar Vechtrand en Nieuw Zuthem. Voor beide locaties worden gebiedsvisies gemaakt, maar de voorkeur ligt bij versnelde uitvoering van Vechtrand. Daar wordt uitgegaan van 1500 tot 3000 woningen.
In Stadsbroek blijft grootschalige woningbouw van tafel. Daar wil de coalitie landschapsontwikkeling combineren met zorgvuldig ingepaste woningbouw. De opbrengst van woningen moet helpen om het landschapspark te betalen.
Diftar blijft, sport wordt betaalbaarder
Over afval wordt geen harde koerswijziging aangekondigd. Diftar wordt in het akkoord niet genoemd als maatregel die wordt teruggedraaid. De coalitie wil vooral onderzoeken hoe afval scheiden makkelijker en gebruiksvriendelijker kan worden gemaakt.
Daarbij wordt gekeken naar inzamelmiddelen, GRIP-wagens en de frequentie van ophalen. Ook wil de coalitie ruimere openingstijden bij de ROVA, met een voorkeur voor zaterdag en een doordeweekse avond.
De coalitie belooft sport betaalbaarder te maken. De gemeentelijke huurtarieven voor sportaccommodaties moeten vanaf 2027 met 10 procent omlaag. Daarvoor wil de coalitie investeren in toekomstbestendige accommodaties en slimmer beheer.
Bezuinigingen in zorg
Financieel blijft de ruimte beperkt. De coalitie gaat uit van bezuinigingen die oplopen naar 10 miljoen euro. De helft daarvan moet worden gevonden in zorg, ondersteuning, werk en inkomen. De andere helft moet komen uit openbare ruimte, woningbouw, groen en de gemeentelijke organisatie. De lokale woonlasten mogen jaarlijks niet harder stijgen dan de inflatie.
De bezuiniging op zorg en ondersteuning komt bovenop eerder ingeboekte besparingen op jeugdzorg, hulp bij werk en inkomensregelingen. De coalitie zoekt de extra 5 miljoen euro onder meer door scherper te kijken welke hulp iemand krijgt, met minder zorgaanbieders te werken en vaker hulp in groepen aan te bieden bij jeugdzorg en Wmo-ondersteuning.
Ook het sociaal wijkteam wordt tegen het licht gehouden. De coalitie wil de komende jaren kijken naar de rol, taken en verantwoordelijkheden van het wijkteam. Hulp en ondersteuning moeten bovendien meer per wijk worden ingericht. Daarbij wordt gekeken naar wat in een wijk speelt en welke ondersteuning daar nodig is.
Daarnaast wil de coalitie de al ingezette afbouw van beschermd wonen naar lichtere of andere woonvormen doorzetten. Volgens de coalitie past dat bij veranderende woonwensen en bij de beweging waarbij wonen en zorg vaker los van elkaar worden geregeld. Tegelijk schrijft de coalitie dat dit de komende jaren moet leiden tot lagere kosten.
Ook minder geld naar groen, woningbouw en organisatie
Ook bij openbare ruimte, groen, woningbouw en de gemeentelijke organisatie moet 5 miljoen euro worden gevonden. De coalitie ziet onder meer mogelijkheden door bij woningbouw en gebiedsontwikkeling meer gebruik te maken van kennis en inzet van marktpartijen. Daardoor is minder inzet van de gemeente zelf nodig.
Verder wil de coalitie groen en openbare ruimte niet overal meer op dezelfde manier beheren. Per wijk of plek moet worden gekeken welk onderhoud nodig is en waar de prioriteiten liggen. Ook wil de coalitie bij het ontwerp en de inrichting van de openbare ruimte vaker kiezen voor oplossingen die later minder onderhoudskosten opleveren.
Oude stadsbestuur blijft grotendeels overeind
Het nieuwe stadsbestuur bestaat uit zes wethouders. Anja Roelfs (Pro), Gerdien Rots (ChristenUnie), Paul Guldemond (D66) en Arjan Spaans (CDA) keren terug. Nieuw zijn Tjitske Siderius namens Pro en Johran Willegers namens de VVD. Daarmee bestaat de wethoudersploeg grotendeels uit bestuurders van partijen die de afgelopen jaren al bestuurlijke verantwoordelijkheid droegen.
Roelfs krijgt onder meer cultuur, groen, wonen, Wmo en het azc in De Tippe. Siderius gaat over jeugd, onderwijs, gezondheid, armoede en welzijn. Willegers krijgt economische zaken, mobiliteit, bereikbaarheid, parkeren, bedrijventerreinen en de binnenstad.
Rots houdt onder meer ruimtelijke ordening, inwonerbetrokkenheid, klimaatadaptatie en gebiedsontwikkelingen als Spoorzone en Stadshagen. Guldemond blijft verantwoordelijk voor financiën en krijgt daarnaast onder meer inburgering, digitalisering, circulaire economie en afval. Spaans krijgt energie, sport, beheer openbare ruimte en opvang van asielzoekers.
Daarmee kiest Zwolle de komende jaren vooral voor bijsturen. De toon wordt voorzichtiger, het tempo lager en de participatie nadrukkelijker. Maar op de grote dossiers blijft de bestaande koers grotendeels overeind.