Zwolle bereidt miljoenenbezuinigingen voor, geen ruimte voor nieuwe plannen

Het Zwolse stadsbestuur bereidt bezuinigingen voor die oplopen tot 10 miljoen euro per jaar in 2030. Daarbovenop krijgt de gemeentelijke organisatie een aanvullende bezuiniging van 1,3 miljoen euro opgelegd. De begroting voor 2027 sluit, maar voor nieuwe plannen is volgens het college alleen geld als bestaande activiteiten worden uitgesteld of geschrapt. Ook wil het college de afvalrekening en rioolheffing volgend jaar fors verhogen.

Maak ons je Google-favoriet

Dat blijkt uit het begrotingsvoorstel voor 2027, de eerste begroting van het nieuwe college. Waar de besparingen precies terechtkomen, is nog grotendeels onbekend. Eind dit jaar ontvangt de gemeenteraad de eerste richtingen. De verdere uitwerking volgt bij de behandeling van de financiële plannen voor de volgende jaren.

Een belangrijk deel van de besparing moet uit de eigen organisatie komen. Het college kijkt daarnaast naar veranderingen in beleid, voorzieningen en de uitvoering van gemeentelijke taken. De bezuinigingen moeten oplopen van 5 miljoen euro in 2028 tot 10 miljoen euro per jaar in 2030. Die bedragen staan al in de begroting, terwijl de meeste maatregelen nog moeten worden uitgewerkt.

De aanvullende besparing van 1,3 miljoen euro hangt samen met knelpunten binnen de organisatie. Daarvoor trekt het college tijdelijk geld uit, maar de organisatie moet die problemen vervolgens zelf blijvend oplossen.

Jeugdzorg betaalbaar houden
Ook aan de inkomstenkant zit een onzekerheid. Vanaf 2028 rekent Zwolle op jaarlijks 4 miljoen euro aan compensatie van het Rijk voor tekorten in de jeugdzorg. Of dat geld daadwerkelijk komt, moet volgens het college in het voorjaar van 2027 duidelijk worden.

De uitgaven aan jeugdhulp lopen ondertussen verder op. Vanaf volgend jaar is daarvoor jaarlijks 4,8 miljoen euro extra nodig. Volgens het college wordt de hulpvraag zwaarder en duurder. Een tekort aan pleeggezinnen, gezinshuizen en passende verblijfsplekken zorgt bovendien voor langdurige inzet van duurdere hulp die niet altijd passend is.

Om die kosten op te vangen, wil het college onder meer geld gebruiken dat was gereserveerd voor groeiende uitgaven aan zorg en ondersteuning. Een nieuw team moet maatregelen uitwerken om de jeugdhulp betaalbaar te houden. Het college wil daarbij met minder aanbieders samenwerken.

Tonnen besparen op inkomensregelingen
Ook de inkomensregelingen kosten meer doordat meer Zwollenaren daarvan gebruikmaken. Tegelijk staat daarvoor al een besparing gepland, oplopend van 300.000 euro in 2027 tot 900.000 euro in 2029. Begin volgend jaar moet duidelijk worden hoe het college die wil bereiken.

Ondanks de beperkte financiële ruimte bevat de begroting ook nieuwe uitgaven. Het college stelt 15 miljoen euro beschikbaar voor de nieuwbouw van basisschool De Springplank. Verder wil het de wachtlijst voor gratis zwemlessen verkleinen en kwetsbare huishoudens via Warm Thuis helpen hun energieverbruik en woonlasten te verlagen. De huurtarieven voor binnensportaccommodaties dalen met 2 procent.

Voor woningbouw trekt het college geld uit voor plannen voor Nieuw Zuthem, Vechtrand en Stadsbroek. Voor Nieuw Zuthem óf Vechtrand komt extra geld om de voorbereiding verder te brengen. Welke projecten doorgaan, later worden uitgevoerd of stoppen, moet nog verder worden afgewogen. Naast geldgebrek spelen beschikbare medewerkers, ontwikkelingen in de bouw en het volle stroomnet daarbij een rol.

Hogere lasten voor inwoners
Wat het college betreft, krijgen inwoners volgend jaar wel een hogere afvalrekening. Het vaste tarief stijgt met 21,6 procent. Alleenstaanden gaan 264,79 euro betalen en huishoudens met meerdere personen 330,99 euro. Daar komt het bedrag voor het aanbieden van restafval bovenop: een aanbieding van 60 liter gaat van 1,80 naar 2,10 euro. De rioolheffing voor eigenaren stijgt met 8,7 procent naar 143,27 euro.

Die stijgingen komen zowel door hogere kosten als door het besluit om meer gemeentelijke uitgaven via de heffingen te laten betalen. Daarmee wil het college 1 miljoen euro ruimte maken in de algemene begroting. De parkeertarieven blijven volgend jaar gelijk.

De gemeenteraad bespreekt de begroting op 2 en 9 november en neemt op 13 november een besluit.