College kiest Voorsterpoort voor tijdelijke opvang, Meeuwenlaan mogelijk langer open

Het college wil ongeveer 300 bewoners van de opvang aan de Meeuwenlaan tijdelijk onderbrengen op Voorsterpoort. De nieuwe locatie kan volgens de voorlopige planning pas op 1 juni 2027 worden geopend, vier maanden nadat de Meeuwenlaan moet sluiten. Het COA heeft de gemeente gevraagd de huidige opvang langer open te houden.

Maak ons je Google-favoriet

De beoogde opvang komt op een braakliggende kavel op Voorsterpoort West, tussen de Russenweg en de Grote Voort. Het terrein ligt bij de woonboulevard, een vrachtwagenparkeerplaats en de scholen Kentalis College en Thorbecke Pro.

Op de locatie moeten woonunits en voorzieningen voor circa 300 mensen komen. Het gaat grotendeels om de huidige bewoners van de Meeuwenlaan: statushouders en asielzoekers met een grote kans op een verblijfsvergunning. Onder hen bevinden zich veel gezinnen met minderjarige kinderen.

Zwolle moet op grond van de Spreidingswet 656 opvangplekken beschikbaar stellen. Momenteel vangt de gemeente 345 vluchtelingen op, van wie de overgrote meerderheid aan de Meeuwenlaan. De wet moet de opvang evenwichtiger over Nederland verdelen en daarmee onder meer de druk op het aanmeldcentrum in Ter Apel verminderen.

Het college vraagt de gemeenteraad Voorsterpoort aan te wijzen als tussentijdse opvanglocatie. Hessenpoort 3 blijft beschikbaar als terugvaloptie wanneer Voorsterpoort niet of niet op tijd kan worden gerealiseerd.

Meeuwenlaan mogelijk langer open
De opvang aan de Meeuwenlaan sluit volgend jaar volgens de huidige overeenkomst op 1 februari. De haalbaarheid van die planning werd in mei al in twijfel getrokken door Stadspartij Zwolle. De partij wees er destijds op dat onder meer vergunningen, onderwijsvoorzieningen en aansluitingen voor stroom en telecom nog moesten worden geregeld.

Het college erkent nu dat geen van beide onderzochte locaties voor 1 juni 2027 kan worden opgeleverd. Volgens de gemeente heeft de besluitvorming meer tijd gekost doordat voor een zorgvuldig onderzoek en participatietraject is gekozen. Ook de aanleg van woonunits, kantoren, nutsvoorzieningen, toegangswegen en de inrichting van het terrein kost tijd.

Voor de tussenliggende periode van minimaal vier maanden worden verschillende mogelijkheden onderzocht. Bewoners kunnen tijdelijk over Nederland worden verspreid, elders in Zwolle worden opgevangen of langer aan de Meeuwenlaan blijven. Het COA heeft het college inmiddels om die laatste mogelijkheid gevraagd.

De gemeente gaat hierover in gesprek met inwoners van Kamperpoort en met de klankbordgroep rond de Meeuwenlaan. Halverwege september wordt een inloopspreekuur gehouden. Het college wil in oktober met een voorstel voor de overbruggingsperiode naar de gemeenteraad.

Concessies aan leefbaarheid
Voorsterpoort ligt dichter bij scholen, winkels, openbaar vervoer en de sociale contacten die bewoners van de Meeuwenlaan in Zwolle hebben opgebouwd. Hessenpoort ligt verder van dagelijkse voorzieningen. Ook ontbreken daar op delen van de route goede voetpaden en is het openbaar vervoer in het weekend beperkt.

Beide onderzochte locaties liggen op een bedrijventerrein. Het college erkende in antwoorden op vragen van de fractie-Bijleveld dat voor tijdelijke opvang minder hoge eisen worden gesteld dan voor permanente opvang. “Bij een tijdelijke locatie doen we hier eerder concessies,” aldus het college over leefbaarheid en ruimtelijke kwaliteit.

In het huidige onderzoek stelt de gemeente dat zij een bedrijventerrein geen geschikte leefomgeving vindt. De nadelen van Voorsterpoort kunnen volgens het college echter met maatregelen voldoende worden beperkt. Voor Hessenpoort zijn meer en langduriger maatregelen nodig.

Voorsterpoort kent wel risico’s. Door het overvolle stroomnet is het niet zeker of tijdig voldoende elektriciteit beschikbaar is. Het COA onderzoekt daarom onder meer het gebruik van batterijen, aggregaten, een gedeelde aansluiting en andere tijdelijke energievoorzieningen.

Op een deel van het terrein leeft bovendien de beschermde teunisbloempijlstaart. Volgens ecologisch onderzoek blijft voldoende ruimte over om buiten de beschermingszone te bouwen. De opvang vertraagt wel de geplande verkoop en ontwikkeling van de kavel voor uitbreiding van de woonboulevard.

Kosten COA niet openbaar
Het COA betaalt volgens de gemeente de kosten voor de bouw, het gebruik en de latere verwijdering van de opvang. Ook het gereedmaken van het terrein en de aansluitingen op nutsvoorzieningen zijn voor rekening van het COA. De precieze kosten worden niet openbaar gemaakt en de gemeente ontvangt van het COA geen definitieve kostenraming.

De gemeente ontvangt een vergoeding voor het gebruik van de grond. Daar staat tegenover dat de verkoop van de kavel wordt uitgesteld en de gemeente jaarlijks ongeveer 25.000 euro aan rente betaalt. Ook mogelijke aanpassingen aan de openbare ruimte en gemeentelijke projectkosten kunnen voor rekening van de gemeente komen. Een totaalbedrag staat niet in het raadsvoorstel. Het college verwacht dat de verhuur per saldo geld oplevert.

De woonunits blijven na de opening van De Tippe niet beschikbaar voor andere vormen van opvang of huisvesting. Ze zijn eigendom van het COA en worden na beëindiging van de huurovereenkomst verwijderd.

Voorsterpoort krijgt geen vaste einddatum. De locatie blijft volgens het voorstel open totdat het azc in De Tippe gereed is. De opening daarvan staat voorlopig gepland voor het voorjaar van 2028. Bezwaar- en beroepsprocedures kunnen ertoe leiden dat De Tippe later opent en de tijdelijke opvang langer nodig blijft.

Beperkte inspraak en lage opkomst
De gemeente verstuurde voor de participatie 1529 brieven rond Voorsterpoort en 1085 rond Hessenpoort. De zes bijeenkomsten trokken samen 62 bezoekers. Daarnaast ontving de gemeente elf reacties via een vragenlijst en achttien per e-mail. De opkomst was volgens de gemeente lager dan verwacht. De reden daarvoor is niet bekend.

De participatie ging niet over de vraag of de tussentijdse opvang nodig is, welke locatie uiteindelijk wordt gekozen of waarom juist Voorsterpoort en Hessenpoort werden onderzocht. Omwonenden, ondernemers en andere betrokkenen konden alleen aandachtspunten, zorgen en ideeën over de geschiktheid en inrichting meegeven.

Van de mensen die reageerden, zag het grootste deel Voorsterpoort als de betere van de twee mogelijkheden. De bewoners van de Meeuwenlaan werden op advies van het COA niet actief bij deze fase van de participatie betrokken.

De gemeenteraad bespreekt het voorstel op maandag 14 september. Het besluit staat twee weken later op de agenda.

Dossier: Asielopvang Zwolle
Lees meer over de plannen voor azc De Tippe, de tijdelijke opvanglocaties en de besluiten van de gemeente in het dossier van Zwolle Inside.