Geen bufferzone bij abortuskliniek Zwolle, wel meer ruimte om demonstranten te beperken
De gemeente Zwolle gaat geen vaste bufferzone instellen rond de abortuskliniek aan de Oosterlaan. Dat laat burgemeester Peter Snijders weten in antwoorden op vragen van VVD, D66 en Pro. Wel heeft hij door een recente uitspraak van de Raad van State meer ruimte gekregen om demonstranten op afstand te houden van bezoekers.
Volgens de burgemeester hebben vrouwen recht op “veilige en ongehinderde toegang tot abortuszorg”. Tegelijk blijft het demonstratierecht het uitgangspunt.
De roep om een bufferzone, zoals vaak naar voren wordt gebracht met Arnhem als voorbeeld, wordt niet overgenomen. Zo’n vaste zone is volgens Snijders juridisch niet mogelijk, omdat de Wet openbare manifestaties uitgaat van maatwerk per demonstratie. Bovendien blijkt dat Arnhem helemaal geen bufferzone heeft voor demonstraties rond de kliniek.
Ingrijpen in praktijk lastig
Wat wel verandert, zit in recente rechtspraak. Sinds een uitspraak van de Raad van State eind vorig jaar mag een burgemeester bij abortusklinieken nadrukkelijk rekening houden met de kwetsbaarheid van bezoekers. Daardoor kan hij, als duidelijk is dat demonstranten bezoekers willen benaderen, vooraf beperkingen opleggen door hen op afstand van de ingang te houden of direct aanspreken te verbieden.
Die stap vooraf is cruciaal. Alleen als zo’n beperking is opgelegd en demonstranten zich daar niet aan houden, kan worden ingegrepen.
Zijn er geen beperkingen opgelegd, dan ligt de drempel hoger. In dat geval kan de burgemeester tijdens een demonstratie eerst een aanwijzing geven. Wordt die genegeerd, dan kan hij besluiten de demonstratie te beëindigen. Pas na zo’n beëindigingsbeslissing ontstaat de mogelijkheid om strafrechtelijk op te treden.
Dat maakt de situatie rondom de kliniek in de praktijk lastig. Zeker bij eenmansacties, die niet meldplichtig zijn, kunnen vooraf geen beperkingen worden opgelegd.
De vragen van VVD, D66 en Pro kwamen voort uit signalen dat bezoekers van de kliniek regelmatig worden aangesproken en nageroepen bij de ingang.