Zwolle maakt veiligheidsafspraken voor azc De Tippe, inspectie tikt beveiligers elders op de vingers

In het geplande azc in De Tippe zijn straks dag en nacht beveiligers aanwezig. Maar wat mogen zij doen als het misgaat? Over de veiligheid rond het azc zijn in Stadshagen en de Zwolse politiek vragen gesteld. Een onderzoek van de Inspectie Justitie en Veiligheid op speciale opvanglocaties elders in het land maakt duidelijk dat de aanwezigheid van beveiligers niet betekent dat zij bewoners zomaar mogen vastpakken, fouilleren of handboeien mogen omdoen.

Maak ons je Google-favoriet

Zwolle heeft met het COA afgesproken dat er in het azc voor maximaal 400 asielzoekers 24 uur per dag beveiligers en bedrijfshulpverleners aanwezig zijn. Voor de opening moet er ook een beheerplan liggen. Wat de komst van de opvang precies betekent voor de veiligheid, welke maatregelen verder nodig zijn en wat die de gemeente kosten, was eerder dit jaar volgens het stadsbestuur bij de beantwoording van raadsvragen nog niet volledig duidelijk.

Stadspartij Zwolle vroeg het college de afspraken met het COA aan te scherpen. Nu kan de gemeente het COA volgens de werkafspraken schriftelijk aanspreken bij ernstige problemen die een structureel karakter hebben. De partij wilde weten waarom dat niet ook bij één ernstig voorval kan en of de afspraak geldt voor gebeurtenissen buiten het terrein.

Forum voor Democratie en fractie Bijleveld wilden vooraf vastleggen welke maatregelen volgen als problemen aanhouden. Zij noemden onder meer extra toezicht, minder bewoners en sluiting. Het college zag geen reden om de getekende afspraken aan te passen. Volgens het stadsbestuur kunnen zulke stappen per situatie worden besproken. Bij acute problemen kan het COA de politie inschakelen en de burgemeester kan zijn wettelijke bevoegdheden gebruiken.

Beveiligers op de vingers getikt
De inspectie onderzocht verscherpte toezichtlocaties in Ter Apel en Budel. Daar verblijven asielzoekers die overlast hebben veroorzaakt. Volgens de inspectie grepen beveiligers daar op manieren in waarvoor zij geen wettelijke grondslag hadden. Het ging onder meer om preventief vastpakken, pijnprikkels en het gebruik van handboeien.

Beveiligers mogen bewoners volgens de inspectie ook niet zonder hun toestemming fouilleren of visiteren. Of die toestemming werkelijk vrijwillig is, vindt de inspectie twijfelachtig: wie weigert, wordt niet toegelaten tot de opvanglocatie.

Het onderzoek gaat niet over het toekomstige azc in De Tippe. De inspectie noemt de speciale locaties een waardevolle aanvulling, onder meer omdat bewoners er beter in beeld zijn en veel problemen zich op het afgescheiden terrein concentreren. Tegelijk laat haar onderzoek zien waar de grens ligt: een afspraak tussen gemeente en COA over bewaking geeft beveiligers op zichzelf geen extra bevoegdheden.

Dossier: Asielopvang Zwolle
Lees meer over de plannen voor azc De Tippe, de tijdelijke opvanglocaties en de besluiten van de gemeente in het dossier van Zwolle Inside.