Bijna vier ton tekort, maar Zwolle blijft illegaal grondgebruik aanpakken

Zwolle blijft optreden tegen inwoners en organisaties die gemeentegrond zonder afspraken gebruiken. De gemeenteraad besloot maandagavond het project tot eind volgend jaar voort te zetten. Alleen Swollwacht stemde tegen. In de stad zijn 2682 gevallen van oneigenlijk grondgebruik vastgesteld, samen goed voor ongeveer 253.000 vierkante meter grond.

Maak ons je Google-favoriet

De aanpak levert aanzienlijk minder geld op dan bij de start werd verwacht. De gemeente ging aanvankelijk uit van 1,1 miljoen euro aan kosten en eenzelfde bedrag aan opbrengsten. Inmiddels worden de totale opbrengsten geraamd op 600.000 euro en de uitgaven op nagenoeg een miljoen euro. Naar verwachting kost het project daarmee bijna vier ton meer dan het oplevert.

Alleen Swollwacht tegen
Swollwacht vindt dat de kosten niet in verhouding staan tot de financiële en maatschappelijke opbrengsten. Volgens raadslid John Egberts blijkt de uitvoering aanzienlijk complexer en arbeidsintensiever dan gedacht. Zijn fractie stemde als enige tegen.

Ook partijen die voorstemden, uitten kritiek. Volgens Diana Smith van de VVD vallen de opbrengsten fors tegen en kunnen juridische procedures en een dreigende uitloop de rekening verder laten oplopen.

Stoppen vinden de liberalen vanwege het risico op verjaring en ongelijke behandeling van inwoners echter niet verantwoord. “Voortzetten ja, maar niet tegen elke prijs,” zei Smith. De partij verwacht strakke financiële regie, beheersing van de juridische kosten en tempo bij de resterende dossiers.

Wander Kenter van D66 wees er eveneens op dat de baten niet opwegen tegen de lasten. Zijn fractie stemde toch voor, omdat gemeentegrond niet zomaar in gebruik kan worden genomen en vergelijkbare gevallen gelijk moeten worden behandeld. D66 riep het stadsbestuur op het project veel efficiënter en gerichter aan te sturen.

Peter Pot van de Stadspartij noemde het verlies van ongeveer 400.000 euro teleurstellend. Vanwege het beheer van de openbare ruimte en de duidelijkheid over eigendomsverhoudingen vindt zijn partij dat het project wel moet worden afgerond.

Pro wees op de kosten van externe bureaus die de procedures uitvoeren. Volgens Stan Vergeer zijn die kosten in sommige gevallen hoger dan de uiteindelijke opbrengst van de grondverkoop. Dat is volgens hem moeilijk uit te leggen aan inwoners. Pro wil dat bij de eindevaluatie wordt bekeken of de gemeente het werk voortaan zelf kan uitvoeren.

Meer dan de helft beoordeeld
Het project begon in april 2024. De gemeente onderzoekt onder meer tuinen, schuttingen en bouwwerken die geheel of gedeeltelijk op gemeentegrond staan. Per situatie wordt bekeken of de gebruiker de grond kan kopen, moet teruggeven of door verjaring eigenaar is geworden.

Van de 2682 dossiers zijn er inmiddels 1419 beoordeeld. Daarvan zijn er 934 volledig afgehandeld. Nog 349 dossiers zijn actief in behandeling. Daarnaast gebruiken woningcorporaties op 136 locaties gezamenlijk 5887 vierkante meter gemeentegrond.

Grond door verjaring kwijt
In 126 gevallen heeft de gemeente erkend dat de grond door verjaring eigendom van de gebruiker is geworden. Dat kan gebeuren wanneer iemand zich minimaal twintig jaar aantoonbaar als eigenaar heeft gedragen. De gemeente kan de grond dan niet meer verkopen of terugvorderen.

In 87 dossiers is overeenstemming bereikt over de aankoop van gemeentegrond. Bijna zestig verkopen zijn inmiddels helemaal afgerond. Met de overeengekomen verkopen is tot eind mei een bedrag van 231.543 euro gemoeid. In zes gevallen is de gemeentegrond teruggevorderd en ontruimd.

Volgens het stadsbestuur is het project niet bedoeld om winst te maken. De gemeente wil voorkomen dat zij grond door verjaring kwijtraakt. Die grond kan nodig zijn voor onder meer groen, waterberging, kabels en leidingen.

Stadshagen volgende wijk
De uitvoering kost meer tijd dan vooraf werd verwacht. Meerdere wijken moeten nog worden onderzocht en de afhandeling bij notarissen kan maanden duren. Hoewel de raad heeft ingestemd met voortzetting tot eind 2027, houdt het stadsbestuur rekening met uitloop en extra kosten.

Assendorp, Diezerpoort, Berkum, Ittersum en Schelle zijn inmiddels geheel of gedeeltelijk onderzocht. Stadshagen staat volgens de evaluatie als volgende wijk op de planning. Bij een eerste inventarisatie werden daar 242 mogelijke gevallen gevonden. Dat aantal kan bij een nieuwe controle nog toenemen.

Ook ROVA blijft nieuw gebruik van gemeentegrond aantreffen. De organisatie heeft inmiddels ruim vierhonderd meldingen gedaan. Het stadsbestuur onderzoekt daarom of na afloop van het tijdelijke project een vaste aanpak nodig is.