Jaar na dood Lisa: 2200 meldingen, nog geen onveilige plek in Zwolle aangepast

Precies een jaar na de moord op de 17-jarige Lisa kan de gemeente niet aantonen dat Zwolle veiliger is geworden voor vrouwen en meisjes. Er zijn inmiddels meer dan 2200 meldingen en signalen over onveilige plekken verzameld, maar die hebben nog niet geleid tot een concrete fysieke aanpassing. Een eerste analyse en voorstel voor maatregelen worden pas in november verwacht.

Maak ons je Google-favoriet

De dood van Lisa leidde vorig jaar tot landelijke ophef over de veiligheid van vrouwen. Ook in Zwolle kwamen honderden mensen in actie. Ze fietsten door de stad en vertelden over de voorzorgsmaatregelen die ze nemen als ze ’s avonds over straat gaan. Sommige jonge vrouwen doen alsof ze met hun vader bellen of houden een busje haarlak gereed om zich te kunnen verdedigen.

De gemeenteraad droeg het stadsbestuur vervolgens unaniem op om in kaart te brengen waar vrouwen en meisjes zich onveilig voelen. Daarna moest een voorstel volgen om die plekken veiliger te maken.

Ruim 2200 meldingen en signalen verzameld
De gemeente heeft daarvoor ruim 2200 meldingen en signalen verzameld. Die komen onder meer uit onderzoeken van Pointer en Buurt voor Buurt, meldingen van inwoners en informatie van wijkagenten en boa’s. Ook is onderzocht welke plekken in Zwolle donker of slecht verlicht zijn.

Tot aanpassingen heeft dat nog niet geleid. “De meldingen uit het informatieoverzicht hebben op dit moment nog niet geleid tot specifieke fysieke aanpassingen,” zegt Myon Padding, woordvoerder van de gemeente Zwolle.

Volgens Padding heeft een groot deel van de meldingen een sociale aanleiding. Het gaat bijvoorbeeld om groepen mensen waardoor voorbijgangers zich onveilig voelen. Ook is volgens haar niet bij iedere plek meteen duidelijk welke fysieke aanpassing daadwerkelijk helpt.

Aandacht voor sociale veiligheid in de openbare ruimte
De gemeente werkt nu aan een voorstel. Rond de campagne Orange the World in november moet een eerste analyse naar buiten komen, samen met informatie over wat de gemeente met de meldingen wil doen. Hoeveel geld beschikbaar is voor de aanpassingen en welke plekken als eerste worden aangepakt, is nog niet duidelijk.

Sociale veiligheid wordt volgens Padding ondertussen wel meegenomen bij nieuwe plannen voor de openbare ruimte. Dat gebeurde onder meer bij het ontwerp voor de Burgemeester van Roijensingel en Emmawijk en bij de mobiliteitshub Weezenlanden-Noord. Ook is een projectleider aangesteld om de verschillende werkzaamheden te coördineren.

Een eerder aangekondigde proef met een landschapsarchitect op de Oosterenk moet nog beginnen. Wethouder Gerdien Rots beloofde vorig jaar dat de ervaringen met die proef met de gemeenteraad zouden worden gedeeld. Die lessen konden daarna op andere plekken in Zwolle worden toegepast.

“De proef met de landschapsarchitect moet nog worden uitgevoerd,” erkent Padding. Concrete aanpassingen zijn daaruit dus nog niet voortgekomen.

Ook beloofde het stadsbestuur trainingen over het herkennen van signalen van intieme terreur en femicide. Volgens Padding verzorgt een vakgroep binnen de wijkteams trainingen en voorlichting over huiselijk geweld. Samen met Veilig Thuis IJsselland is daarnaast een training ontwikkeld voor professionals uit de regio. Hoeveel mensen inmiddels zijn getraind, vermeldt de gemeente niet.

Is Zwolle veiliger geworden?
Op de vraag of Zwolle aantoonbaar veiliger is geworden, antwoordt Padding: “Dat kunnen we op dit moment niet aantonen.” De gemeente heeft geen lokale graadmeter waarmee het veiligheidsgevoel van vrouwen en meisjes jaarlijks kan worden vergeleken.

D66 wijst onder meer op een proef met andere verlichting langs fietspaden in Stadshagen en de trainingen over rode vlaggen. Raadslid Lizet Klein Nagelvoort erkent dat het plan voor de gemelde onveilige plekken nog moet komen. D66 wil dat voorstel in het najaar beoordelen.

Volgens Klein Nagelvoort is nauwelijks aantoonbaar te maken of maatregelen vrouwen veiliger hebben gemaakt. “Met alle acties waarmee je iets voorkomt, registreer je vaak niet dat je iets voorkomt.” De partij wil dat er blijvende aandacht komt voor veiligheid op straat en thuis. Ook wijst D66 op de plannen voor veilige plekken in de stad waar mensen terechtkunnen.

Swollwacht is kritischer. De partij vindt dat de uitvoering te lang duurt. Vooral het uitblijven van de proef op de Oosterenk zit de fractie dwars. Die proef was voor Swollwacht reden om een eigen motie over vrouwveiligheid vorig jaar aan te houden.

Volgens raadslid Asia Golunska moet de gemeente nu laten zien welke locaties uit de ruim 2200 signalen worden aangepakt. Swollwacht wil dat vrouwveiligheid niet alleen aandacht krijgt bij werkzaamheden langs de stadsgracht, maar structureel bij de inrichting van de hele stad.

Tevreden, maar “we zijn er nog lang niet”
Pro is tevreden dat de veiligheid van vrouwen is opgenomen in het nieuwe coalitieakkoord. Daarin staat opnieuw dat onveilige plekken in kaart worden gebracht en dat maatregelen volgen. Raadslid Hettie van Aalderen erkent dat nog veel stappen moeten worden gezet. “We zijn voor nu tevreden met de aandacht voor het onderwerp vrouwveiligheid en tegelijkertijd zijn we er natuurlijk nog lang niet.”

De VVD stelde het afgelopen jaar herhaaldelijk vragen over de veiligheid van vrouwen, onder meer over het donkere Wezenlandenpark en huiselijk geweld. Raadslid Monique Bakker gebruikte daarbij stevige woorden richting het stadsbestuur, maar zij maakt inmiddels geen deel meer uit van de gemeenteraad. De huidige VVD-fractie heeft niet gereageerd op vragen van Zwolle Inside.

Een jaar na de dood van Lisa zijn er daarmee onderzoeken, trainingen, plannen en ruim 2200 signalen. Maar nog geen plek is naar aanleiding daarvan concreet aangepast en ook de gemeente zelf kan niet zeggen dat vrouwen en meisjes in Zwolle inmiddels veiliger zijn.

Dossier: Veiligheid van vrouwen in Zwolle
Lees meer over de politieke beloften, onderzoeken en maatregelen rond de veiligheid van vrouwen in Zwolle.