Van onveilige straten tot femicide: Zwolle belooft concrete aanpak

Zwolle gaat onderzoeken op welke plekken vrouwen en meisjes zich onveilig voelen. Ook worden professionals, vrijwilligers en ervaringsdeskundigen vanaf volgend jaar getraind in het herkennen van signalen die kunnen wijzen op intieme terreur en femicide. De gemeenteraad stemde maandagavond unaniem in met beide voorstellen.

Maak ons je Google-favoriet

Voorafgaand aan het debat vertelde een jonge Zwolse vrouw over het seksuele geweld dat haar tweemaal is aangedaan. “Daar lag ik dan, naakt, letterlijk en figuurlijk. Wat er zojuist was gebeurd, wilde ik niet. En toch liet ik het gebeuren. Niet omdat ik instemde, maar omdat de angst me verlamde. Ik bevroor.”

Ze hield haar ervaringen lange tijd voor zichzelf. Deels uit schaamte en deels omdat ze anderen er niet mee wilde belasten. “Ik hoop dat dit gesprek hier niet stopt, maar de aanzet vormt voor blijvende verandering.”

‘Zo ongelofelijk zat’
VVD-raadslid Monique Bakker beschreef tijdens het debat hoe vrouwen elkaar vragen een bericht te sturen zodra ze thuis zijn, met sleutels tussen hun vingers lopen en in het donker niet met twee oortjes in durven hardlopen. “En voorzitter, ik ben het zo ongelofelijk zat.”

Volgens Bakker worden tientallen plekken in Zwolle door vrouwen gemeden, omdat zij die als onveilig ervaren. Ze erkende dat een extra lantaarnpaal of het snoeien van enkele heggen het probleem niet volledig oplost. “Maar wat wel werkt, is luisteren. Luisteren naar wat vrouwen en meisjes meemaken en doen wat wel kan. Want de straat is ook van ons.”

De motie werd ingediend door VVD, D66, PvdA, CDA, Volt, GroenLinks, Partij voor de Dieren en SP. Ook ChristenUnie en Swollwacht stemden voor, waardoor het voorstel unaniem werd aangenomen. Het stadsbestuur moet in kaart brengen waar vrouwen en meisjes zich onveilig voelen. Daarna moet de gemeenteraad een voorstel krijgen met maatregelen om de veiligheid op die plekken te verbeteren.

Veiligheid geen voorrecht, maar recht
Burgemeester Peter Snijders zei dat de dood van de 17-jarige Lisa uit Abcoude het land diep heeft geraakt, maar dat de angst onder vrouwen al veel langer bestaat. Ook in Zwolle zouden vrouwen omrijden, hun locatie delen of iemand bellen om veilig thuis te komen.

“Veiligheid is geen voorrecht, maar een recht,” zei Snijders. Het stadsbestuur wil met vrouwen, inwoners en organisaties in gesprek om de onveilige plekken te verzamelen en te bekijken wat daar kan veranderen. Het college omarmde de motie.

Ook de motie ‘Herken rode vlaggen en stop femicide’ werd unaniem aangenomen. D66 en PvdA dienden die samen met zeven andere partijen in. Vanaf 2026 moeten professionals, vrijwilligers en ervaringsdeskundigen trainingen krijgen om waarschuwingssignalen te herkennen en risico’s beter in te schatten.

Wethouder Dorrit de Jong zei dat er al regionale scholing bestaat, waarbij Kadera en Veilig Thuis betrokken zijn. De herkenning van rode vlaggen wordt daarin nadrukkelijker opgenomen. “Als je ze kent, dan ga je ze ook zien.”

Structureel aandacht voor veiligheid van vrouwen
Een derde motie, van Swollwacht, werd niet in stemming gebracht. De partij wilde dat bij gebiedsontwikkelingen en werkzaamheden in de openbare ruimte voortaan structureel aandacht wordt besteed aan de veiligheid van vrouwen. Ook zou per project moeten worden verantwoord welke maatregelen daarvoor zijn genomen.

Wethouder Gerdien Rots noemde die motie overbodig. Volgens haar wordt bij gebiedsontwikkelingen al rekening gehouden met sociale veiligheid. Op de Oosterenk loopt een proef waarbij een landschapsarchitect kijkt naar een sociaal veilige inrichting voor jonge vrouwen.

Rots zegde toe de lessen uit die proef met de gemeenteraad te delen en daarbij aan te geven hoe die ook in andere gebieden kunnen worden toegepast. Swollwacht besloot daarop de motie voorlopig aan te houden.

Dossier: Veiligheid van vrouwen in Zwolle
Lees meer over de politieke beloften, onderzoeken en maatregelen rond de veiligheid van vrouwen in Zwolle.