Zwolle koos voor verandering, maar nieuwe coalitie lijkt vooral voortzetting oude stadsbestuur
De nieuwe coalitie in Zwolle lijkt zo goed als rond te zijn. De VVD maakte vrijdag bekend Johran Willegers voor te dragen als wethouder in wat de partij zelf de nieuwe coalitie van Pro, VVD, ChristenUnie, D66 en CDA noemt.
De coalitieonderhandelingen gaan vandaag de zevende week in. Daarmee lijkt het erop dat er deze week een coalitieakkoord ligt. De partijen spraken eerder al de wens uit om voor de zomervakantie een akkoord te bereiken.
Ook de wethoudersploeg lijkt grotendeels duidelijk. Naast Willegers lijken de huidige wethouders Gerdien Rots (ChristenUnie), Anja Roelfs (Pro), Paul Guldemond (D66) en Arjan Spaans (CDA) door te gaan. Dorrit de Jong (Pro) en Michiel van Willigen (ChristenUnie) hadden al aangekondigd af te zien van een nieuwe periode. Zij nemen woensdag afscheid. Tjitske Siderius, tot voor kort wethouder in Hattem, lijkt bij Pro de beoogde opvolger van De Jong.
Roep om verandering
De samenstelling van de beoogde coalitie is politiek opvallend. GroenLinks, D66, ChristenUnie en CDA droegen de afgelopen jaren al bestuurlijke verantwoordelijkheid. De VVD schuift daar nu bij aan. Daarmee lijkt Zwolle bestuurlijk vooral continuïteit te krijgen, terwijl de verkiezingsuitslag door vrijwel alle partijen juist werd uitgelegd als een roep om verandering.
Bij de gemeenteraadsverkiezingen werd Swollwacht de grote winnaar. De partij profiteerde van onvrede over onder meer het azc in Stadshagen, parkeerbeleid, zero-emissiezones, diftar en de manier waarop inwoners bij grote besluiten werden betrokken. In het eerste adviesverslag van de verkenners werd de uitslag omschreven als een signaal van een aanzienlijk deel van de inwoners voor een andere koers, meer aandacht voor participatie en een politiek die beter aansluit bij de zorgen en draagkracht van Zwollenaren.
Jacco Vonhof en Rob Zuidema, de eerste verkenners, adviseerden nog om gesprekken te starten tussen Swollwacht, VVD, ChristenUnie en D66. Ook werd gekeken naar een brede coalitie waarin Swollwacht en Pro samen zouden optrekken. Die route liep stuk. Na de breuk binnen Swollwacht verloor de partij bovendien haar positie als grootste fractie.
Daarna kwam de formatie in handen van informateur Jeroen Recourt. Zijn advies leidde tot gesprekken tussen Pro, VVD, D66, ChristenUnie en CDA. Nu de VVD haar wethouderskandidaat naar voren schuift en zelf spreekt over de nieuwe coalitie van deze vijf partijen, lijkt die route daadwerkelijk te zijn afgerond.
Coalitie met VVD en Pro: landelijk onbespreekbaar
Opvallend is ook de positie van de VVD. Landelijk hield de partij een coalitie met GroenLinks-PvdA juist af. Daardoor kwam er uiteindelijk geen slagkrachtig meerderheidskabinet, maar een minderheidskabinet. Waar samenwerking landelijk onbespreekbaar bleek, kiest de Zwolse VVD lokaal wel voor samenwerking met Pro en een plek in het nieuwe stadsbestuur. Pro stond bij de gemeenteraadsverkiezingen nog als GroenLinks-PvdA op de kieslijst.
De vraag is nu hoe zichtbaar de beloofde verandering straks wordt. In de eerste verkenningsronde erkenden meerdere partijen dat er iets moest veranderen in de manier waarop het stadsbestuur besluiten neemt en uitlegt.
Voor de vijf partijen ligt er daarmee een duidelijke opdracht. Zij moeten laten zien dat verandering niet alleen in de toon van het coalitieakkoord zit, maar ook in keuzes over tempo, participatie en uitvoering. Vooral dossiers als het azc in De Tippe, parkeren, diftar, zero-emissie en woningbouw zullen duidelijk maken hoeveel ruimte er werkelijk is voor een andere koers.