Swollwacht trekt stekker uit brede coalitie met Pro, gesprekken nu met VVD, CU en D66
De breedste coalitievariant in Zwolle is van tafel nadat Swollwacht definitief geen mogelijkheden meer zag voor samenwerking met Pro, de nieuwe naam van GroenLinks-PvdA. Daardoor adviseren verkenners Jacco Vonhof en Rob Zuidema nu om de eerste gesprekken te starten met Swollwacht, VVD, ChristenUnie en D66.
Uit het maandag openbaar geworden adviesverslag blijkt dat juist een coalitie waarin zowel winnaar Swollwacht als Pro zou deelnemen, door een meerderheid van de fracties als voorkeursroute werd gezien. Ook de verkenners onderzochten die optie in eerste instantie nadrukkelijk, omdat die volgens hen het meest recht deed aan de volle breedte van de verkiezingsuitslag.
Na de eerste gespreksronde stonden zowel Swollwacht als Pro nog open voor die mogelijkheid. Er volgde zelfs rechtstreeks overleg tussen de lijsttrekkers van beide partijen, dat volgens de verkenners prettig verliep.
Beslissing viel vorige week maandag
Het politieke breekmoment kwam vorige week maandag. Swollwacht liet de verkenners toen weten geen mogelijkheden meer te zien voor een coalitie met Pro. Op de vraag of een vervolggesprek nog zin had, antwoordde de partij kortweg met nee.
Daarmee viel de coalitievariant die volgens de verkenners inhoudelijk het breedst en het meest representatief was voor de verkiezingsuitslag definitief af.
Pas daarna verschoof de blik naar een coalitie van Swollwacht, VVD, ChristenUnie en D66. Volgens de verkenners is dat binnen de ruimte die partijen zelf laten voor samenwerking nu de meest reële kans op een stabiele meerderheidscoalitie.
Waar de vier elkaar kunnen vinden
Inhoudelijk liggen de vier partijen niet op één lijn met betrekking tot alle grote dossiers, maar in de gesprekken komt bij iedereen naar voren dat de verkiezingsuitslag vraagt om een andere bestuursstijl. Meer oog voor tempo, uitvoerbaarheid en betere aansluiting bij wat inwoners aankunnen, zijn duidelijke rode draden.
Vooral Swollwacht en VVD hebben raakvlakken op bereikbaarheid, parkeren en het tempo waarin maatregelen in de binnenstad worden doorgevoerd. ChristenUnie en D66 leggen meer nadruk op het vasthouden van de grote lijnen, maar zien ook ruimte voor betere uitleg en extra stappen in participatie.
D66 lijkt grootste inhoudelijke hobbel
De grootste inhoudelijke spanning lijkt vooral bij D66 te liggen. Waar Swollwacht juist zichtbaar een nieuwe koers wil laten zien op dossiers als het azc in Stadshagen, parkeren en zero-emissie, wil D66 op die grote opgaven juist zoveel mogelijk koers houden.
Vooral rond de opvanglocatie in De Tippe wacht een stevige discussie. D66 benadrukte in de gesprekken dat Zwolle aan de wettelijke opvangverplichtingen moet blijven voldoen, terwijl Swollwacht juist op de pauzeknop wil drukken en inwoners opnieuw wil betrekken bij het proces.
Tegelijkertijd ziet D66 wel ruimte om in de uitvoering duidelijke prioriteiten te stellen en inwoners beter bij besluiten te betrekken.
Krappe meerderheid
Samen zijn de vier partijen goed voor 21 van de 39 zetels in de gemeenteraad. Daarmee is er wel een meerderheid, maar slechts met één zetel speling.
Juist die krappe basis maakt de komende gesprekken extra spannend. De verkenners adviseren daarom ook expliciet te onderzoeken of een vijfde partij later alsnog kan bijdragen aan extra draagvlak en bestuurlijke stabiliteit.
Met het advies ligt de bal nu bij de gemeenteraad, die vrijdag 17 april om 16.00 uur in een openbare bijeenkomst over het rapport spreekt. Dan moet ook blijken of Swollwacht, VVD, ChristenUnie en D66 de formatiefase ingaan. Voor Vonhof en Zuidema zit het werk erop. Volgens hen ligt er nu een solide basis voor de vorming van een stabiele, breed gedragen coalitie voor Zwolle en de regio.